Kısaca Karasal İklimde Neler Yetişir

Çayırın coğrafi dağılışı nedir?

coğrafi dağılışı nedir

EKONOMİK COĞRAFYA

• Hayvan türlerinin çeşitliliği sıcaklık ve yağış ile ilgilidir.

•
Bitki örtüsü dağılışı ile hayvanların coğrafi dağılışı paralellik gösterir;

- Bozkır
→ Koyun
– Çayır → Sığır

- Fundalık → Keçi

- Dut
ağacı → ipekböcekçiliği

- Çiçekli bitkiler, çam ormanı → Arıcılık

• Tahıl
tarımının yaygın olduğu yörelerde küçükbaş hayvancılık önem kazanmıştır. Küçükbaş hayvancılığın
yaygınlaştığı yörelerde ise el dokuması halıcılık ve dokuma sanayi

gelişmiştir.

• Mera
ve otlakların azlığı ve tüketim fazlalığı nedeniyle Marmara Bölgesi’nde kümes
ve ahır hayvancılığı gelişmiştir.

• Buğday, tütün ve şekerpancarı gibi ürünlerdeki
fiyat artışı ve kararlılığı devletin destekleme alımı yapması ile ilgilidir.

•
Tarım ürünlerinin yetişmesinde sıcaklık ve yağış en önemli belirleyicilerdir.

• Taşkömürü,
linyit, su gücü ile çalışan enerji santralleri hammadde kaynağına yakın
olmak zorundadır.

• Sugücü, rüzgâr ve jeotermal enerji gibi kaynaklar hava
kirliliği yaratmaz.

• Türkiye içinde maden taşımacılığı daha çok demiryolu ulaşımı
ile yapılır.

• ithalat ve ihracatta ise daha çok denizyolu kullanılır.
Çünkü diğer ulaşım ağlarına oranla

ucuzdur.Tarım ürünlerinin çeşitlilik göstermesi iklim çeşitliliği
ile ilgilidir.

• Tarım alanlarının az ve dağınık olması yerşekillerinin engebeli
olmasından kaynaklanır.

• Yerşekilleri nedeniyle Marmara, iç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da
ekili-dikili alanlar geniş yer tutarken, Karadeniz, Doğu Anadolu ve Akdeniz’de
az yer tutar.

• Yaz kuraklığı nedeniyle ülkemiz tarımının en önemli
sorunu sulamadır.

• Ülkemizde yetişme alanı en dar olan ürünler;muz, çay
ve fındık, en geniş olan ürünler ise;buğday, şekerpancarı ve tütündür.

•
Muz, zeytin, turunçgil, fındık, çay ve incir gibi ürünler düşük
sıcaklığa dayanıklı olmadıklarından sadece kıyılarda yetiştirilirler.

• Haşhaş, tütün, kenevir, pirinç
ve anason gibi ürünlerin ekim alanları devlet denetimindedir.

• Ülkemiz fındık
ve incir üretiminde dünya birincisidir.

• Tarımsal ürün çeşitliliği en fazla
olan bölgelerimiz Marmara, Ege ve Akdeniz’dir. Nedeni kışların ılık, yaz
devresinin uzun ve sıcak geçmesidir.

• Yaz kuraklığı isteyen tarım ürünlerinin
Karadeniz kıyısında yetiştirilmesi zordur.

• Meyve ve sebzelerin en erken olgunlaştığı
bölge Akdeniz, en geç olgunlaştığı bölge ise

Doğu Anadolu’dur.

• Türkiye tarımında
sulama sorunu halledilirse;

– Ürün çeşitliliği ve verimi artar.

- Aynı
tarladan yılda birden fazla ürün alma olsalığı artar.

- Nadas alanları
azalır.

- Göçte azalma olur.

- Az su isteyen ürünlerin (buğday, arpa,
mercimek v.s.) ekim alanları daralır.

- Tarıma dayalı sanayi gelişir.

- Tarımsal
üretimde dalgalanma azalır.

• Üretimi devlet kontrolünde olan ürünlerin üretiminde yıllara
göre dalgalanmalar azdır.

• Soğuğa en dayanıklı tarım ürünleri elma, üzüm
ve çavdardır.

• Turunçgil ve zeytin tarımının yapıldığı yörelerde sıcaklık yıl
boyunca 0°C’nin üzerindedir.

• Çay, fındık, mısır ve pirinç bol yağış
ve su isteyen tarım ürünleridir.

• Hammaddenin kolay temin edilmesi ve
tüketimin fazla olması nedeniyle en yaygın sanayi dalları besin ve
çimentodur.

• En gelişmiş sanayi dalı hazır giyim ve tekstildir.Nedeni hammaddenin
ucuz ve bol olması,

işgücü ucuzluğudur.

• Çay, şekerpancarı, meyve suyu, konserve
ve hayvansal ürünler gibi çabuk bozulabilen

hammaddeler sanayi tesislerini kendisine çekmiştir.

•
Karadeniz kıyılarında her mevsimin yağışlı geçmesi pamuk, buğday, mercimek, arpa

gibi
ürünlerin yetiştirilmesini zorlaştırır.

• Akdeniz ikliminin özelliğini en iyi tanıtan tarım
ürünü zeytin, Karadeniz iklimini en iyi tanıtan ürünü ise fındıktır.

•
iç Bölgelerimizin ekonomisinde şekerpancarı ve buğday gibi ürünler büyük paya
sahiptir.

• Eskiden sadece tahıl üretilen bir yörede ürün çeşitliliğinin artması
ve sebze üretiminin başlaması sulama ile ilgilidir.

• Tütün, Karadeniz, Ege,
Marmara ve Akdeniz kıyılarında yetiştirilen ortak tarım ürünüdür.

• Buğday üretiminde
iç Anadolu, ayçiçeği üretiminde Marmara, zeytin, üzüm, haşhaş, tütün, incir
(ZÜHTi) üretiminde Ege, turunçgil, muz, soya ve yerfıstığı üretiminde

Akdeniz ilk
sırayı alır.

• Rize Yöresi çay, Edremit Körfezi zeytin, Ordu,
Giresun çevresi fındık, Ergene Havzası ayçiçeği, Çukurova pamuk, Afyon haşhaş,
Büyük Menderes ovası incir ve pamuk, Malatya kayısı, Isparta gül
tarımı ile tanınır.

• iklim koşulları bakımından sebze üretimine en az
elverişli bölge Doğu Anadolu’dur.

• Seracılığın Akdeniz ve Ege kıyılarında yoğunlaşması
kış sıcaklıklarının yüksek olması ve

güneşli gün sayısının fazlalığı ile ilgilidir.

•
Ülkemizde tahıl üretiminin yıldan yıla dalgalanmalar göstermesi yağış kararsızlığından

kaynaklanır.

• Daha
kârlı ürünlere öncelik verildiğinden kıyılarda şekerpancarı ve tahıl tarımı yapılmaz.

(Karadeniz
kıyılarında iklim)

• Ahır ve besi hayvancılığının şeker fabrikaları çevresinde yaygınlaşmasının
nedeni şekerpancarı küspesinin hayvan yemi olarak kullanılmasıdır.

• Kıyı bölgelerindeki tarımsal
faaliyetlerde;

– Ürün çeşitliliği fazladır.

- Modern yöntem ve teknikler yaygındır.

-
Ekonomik değeri yüksek ihraç ürünleri yetiştirilir.

- Yılda birden fazla ürün
alınabilir.

• Erzurum-Kars çevresi ile Karadeniz kıyılarında büyükbaş hayvancılığın yaygınlaşmasının nedeni,
yaz yağışlarına bağlı olarak çayırların geniş yer tutmasıdır.

• Ormanların %80′i
kıyı bölgelerinde bulunur. Nedeni yağış ve nemliliktir.

• Akdeniz ve Ege
kıyılarında orman yangınlarının fazla olması yaz sıcaklığı ve kuraklığı ile

ilgilidir.

•
Sanayi faaliyetlerinin en fazla geliştiği bölgeler Marmara ve Ege’dir.

• Dünya
çapında önem taşıyan madenlerimiz bor mineralleri ve krom’dur.

• Sanayi tesislerinin
coğrafi dağılışında ulaşım çok belirleyici olmuştur.

• Enerji üretiminde en fazla
kullanılan enerji kaynağı linyittir.

• Elverişli özel konumu nedeniyle ülkemizde transit
ticaret gelişmiştir.

• Orman ürünleri ve ormancılık Batı Karadeniz bölümünde fazla
gelişmiştir.

• Türkiye’de sanayinin en fazla geliştiği bölümler Çatalca-Kocaeli, Asıl Ege,
Adana ve Güney Marmara’dır.

• Sebze üretiminde Akdeniz, Marmara ve Ege
bölgeleri önemli paya sahiptir.

• Ülkemizde meraların daralması besi hayvancılığına geçişi
zorunlu kılmıştır.

• Yaz mevsiminin serin ve yağışlı geçmesi, ulaşım zorluğu
ve konaklama tesislerinin

azlığı Karadeniz Bölgesi turizmini olumsuz etkilemiştir.

• izmit, Gemlik,
izmir ve iskenderun körfezleri, çevresindeki sanayi tesislerinin yoğunluğuna bağlı olarak
hızla kirlenmektedir.

• iç bölgelerimizde sulama sorunu ve yaz devresinin kısalığı
kışın don olaylarının görülmesi

nedeniyle tarımsal ürün çeşitliliği azdır.

• Hayvan
türlerinin çeşitliliği sıcaklık ve yağış ile ilgilidir.

• Bitki örtüsü dağılışı
ile hayvanların coğrafi dağılışı paralellik gösterir;

- Bozkır → Koyun

- Çayır
→ Sığır

- Fundalık → Keçi

- Dut ağacı → ipekböcekçiliği

- Çiçekli
bitkiler, çam ormanı → Arıcılık

• Tahıl tarımının yaygın olduğu yörelerde
küçükbaş hayvancılık önem kazanmıştır. Küçükbaş hayvancılığın yaygınlaştığı yörelerde ise el
dokuması halıcılık ve dokuma sanayi

gelişmiştir.

• Mera ve otlakların azlığı ve
tüketim fazlalığı nedeniyle Marmara Bölgesi’nde kümes ve ahır hayvancılığı gelişmiştir.

•
Buğday, tütün ve şekerpancarı gibi ürünlerdeki fiyat artışı ve kararlılığı
devletin destekleme alımı yapması ile ilgilidir.

• Tarım ürünlerinin yetişmesinde sıcaklık
ve yağış en önemli belirleyicilerdir.

• Taşkömürü, linyit, su gücü ile
çalışan enerji santralleri hammadde kaynağına yakın olmak zorundadır.

• Sugücü, rüzgâr
ve jeotermal enerji gibi kaynaklar hava kirliliği yaratmaz.

• Türkiye içinde
maden taşımacılığı daha çok demiryolu ulaşımı ile yapılır.

• ithalat ve
ihracatta ise daha çok denizyolu kullanılır. Çünkü diğer ulaşım ağlarına
oranla

ucuzdur.

Anahtar Kelimeler: